De maker Oeyen & Winters / Grafische vormgeving

Basisidee is telkens om een boodschap zo simpel mogelijk proberen te vertellen.

Het gebeurt vlak onder mijn neus : een lach, herinneringen, anekdotes, een kritische opmerking gaan over en weer. En er is liefde en respect. Voor elkaar en hun vak. En ik kijk ernaar. Geamuseerd en met veel bewondering. Voor mij zit het grafische duo en echtpaar Sanny Winters & Tim Oeyen. Al jaren een begrip binnen de grafische sector. Eind 2016 klopte ik bij hen aan voor een beeld bij het vriendenboek “LECHAPERON & Friends”. En ik werd verliefd. Op de ogenschijnlijke eenvoud waarmee ze verhalen vertellen en vormgeven, hun kritische en creatieve geest. En de humor. Dat ook. Voldoende redenen dus om deze 2 makers, klassebakken, en hun werk een speciaal plekje te geven in de LECHAPERON galerij.

Sanny + Tim = Tim + Sanny

Heb je ooit al eens stilgestaan bij het lettertype, de letterkleur en -grootte tijdens het lezen van een boek? Heb je al eens gevoeld aan de boekcover of het papier binnenin? Je afgevraagd waarom een foto links staat en niet rechts met daarrond alleen maar witruimte? Het is voor velen onder ons zò evident dat je vergeet dat het hier gaat om echt vakmanschap, kennis en expertise. Het lijkt simpel, maar is complex. Zo ook de ontwerpen van Oeyen & Winters.

Bij Sanny is er geen compromis. Ze gaat meteen naar de kern, waardoor alles heel duidelijk is. Ikzelf heb de neiging om meer uit te wijden. (Tim)

Oeyen & Winters’ werk is slim. Doordacht en gedurfd. De grens tussen boek of object, lectuur of kunstwerk, mooie beelden of een statement is dun. Niets is zomaar, over alles is nagedacht. En niets is ‘Sanny’ of ‘Tim’, ook al is vooral Sanny het gezicht van het duo en beter gekend bij het bredere publiek. Haar kleurrijke typografische illustraties zijn zeer herkenbaar. En toch. Voor elk ontwerp telt de kracht van twee.

Terwijl zij extreem visueel toewerkt naar de inhoud, legt hij zich meer toe op het proces waarbij volgorde en structuur bepalend zijn. Een eigenschap die gedurende de voorbije 10 jaar ten volle tot zijn recht kwam bij Tim’s rol als art director voor verschillende magazines (Knack, weekend Knack, Humo, de Morgen, …). Deze projecten liepen telkens naast hun eigen opdrachten. Voor de zekerheid, maar vooral omdat het leuk was. “Ik vind gewoon heel veel dingen tof om te doen”, aldus Tim.

Eind 2016 werd besloten iets minder tijd per week te besteden aan dergelijke projecten en vooral te focussen op het bureau Oeyen & Winters. Ieder z’n talent en interesse. En in dit geval zijn hun beider talenten ook nog eens perfect complementair.

Tim zoekt en ziet altijd in alles wat nog beter kan en gaat geen uitdaging uit de weg. Hij kan ook goed de juiste mensen samenbrengen rond een opdracht om hen dan ook vervolgens het vertrouwen en de nodige vrijheid te geven.(Sanny )

Nieuwe plek, nieuwe aanpak

Vroeger liepen thuis en werk gewoon door elkaar. In 2016 veranderde dit. “We hebben werk en privé altijd al redelijk goed weten te combineren, maar de kinderen worden groter en vragen ook meer van ons. Het werk stopt ook nooit. We dachten er al veel langer over om naar een andere plek te verhuizen, maar nu hebben we eindelijk de knoop doorgehakt”. Sinds enkele maanden is Oeyen & Winters op locatie een feit. Op het einde van de dag gaat de werkdeur toe en wacht er een paar straten verder alleen nog gezinstijd. Dit nieuwe werken bevalt hen prima en dwingt hen nog efficiënter te werken.

Ivan Lendl

Op café”, antwoorden Sanny en Tim tegelijk op mijn vraag of ze een bepaald stramien hebben om tot een finaal resultaat of idee te komen. Ja dus. Ondanks hun nieuwe werkplek, is het café de beste plek om los van alles en iedereen de eerste ideeën te ventileren. Die ideeën laten groeien, is voor beide de leukste fase in het hele proces. “Basisidee is telkens om een boodschap zo simpel mogelijk proberen te vertellen. Een sfeer of een tijdsgeest wordt bepaald, maar veel meer dan dit is er aanvankelijk niet.”

Tijdens dat creatieve proces, gebruiken beiden hun kritische, creatieve geest als primaire gereedschap die stuurt en vormgeeft. Elk vanuit hun eigenheid die samen meer is dan de som der delen. “Ik word beter door veel te werken”, vertelt Tim, “Vroeger had je de tennissers John McEnroe en Ivan Lendl. Wel, ik ben de Ivan Lendl van ons twee. Het resultaat komt er pas door er eerst hard aan te werken. Sanny stapt bij wijze van spreken in op dag 3 en doet iets wat een ander niet kan. Dat is altijd al zo geweest. Zij komt sneller tot het uitpuren van de boodschap en het bedenken van de vorm die erbij hoort”. “Ja, maar ik stress dan wel veel meer dan Tim!”, lacht Sanny.

Ik heb een referentie nodig. Die boekenkast bijvoorbeeld heb ik nodig als inspiratie. Sanny niet. Bij haar komt het gewoon. (Tim)

R.E.S.P.E.C.T.

Oeyen & Winters hebben al heel wat prijzen op hun palmares, maar zelf relativeren ze deze erkenning vooral. Er zijn heel wat getalenteerde mensen die naast de prijzen vallen omdat ze toevallig geen deel uitmaken van het circuit. Om kans te maken op een prijs moet je je namelijk inschrijven. Veel leuker (en echter) is het als je werk bijvoorbeeld door een onafhankelijke krant positief wordt beoordeeld”, zegt Winters. En hiermee raken we ook meteen een gevoelig punt.

In wat volgt, een vurig pleidooi voor de liefde voor het vak : in de mode-industrie of bij productdesign worden talentvolle ontwerpers d.m.v. prijzen en een budget erkend en ondersteund om zo hun bekendheid (inter)nationaal mee vorm te geven. Op vlak van grafische vormgeving binnen België blijkt zo’n breder draagvlak helaas onbestaande. Die stiefmoederlijke behandeling van de grafische wereld is volgens Oeyen kenmerkend voor ons Belgenland en ligt mee aan de basis van de onderwaardering van het ambacht van de grafische vormgever.

Tim : “Ensor en Magritte zijn erkend en gekend als belangrijke Belgische kunstschilders, maar wist je dat ze ook grafici waren? We hebben zo’n rijke geschiedenis (denk hierbij bijvoorbeeld maar aan 300 jaar boekdrukkunst en familiegeschiedenis van de familie Plantin-Moretus), maar doen hier jammer genoeg weinig mee. Een draagvlak voor grafische vormgeving in België is er niet. In Nederland is zoiets ondenkbaar. En net omdat er geen erkenning of een forum is voor grafische vormgeving in België, is er een soort van DIY mentaliteit ontstaan waarbij mensen denken dat ons werk niet meer noodzakelijk is. In België denken de mensen al snel “we doen het gewoon zelf”, terwijl ze in Nederland naar een grafisch vormgever stappen. En dat is jammer. Een opwaardering van ons vak is broodnodig.”

Alles wat we zien, verbergt iets anders (Magritte)

De tijd verstrijkt. Verschillende voorbeelden van ontwerpen en opdrachten worden aangehaald tijdens ons gesprek. En elke keer opnieuw verrast hun kritische benadering, persoonlijke stijl en geëngageerde aanpak. Ons werk moet relevant zijn in de zin dat het iets doet, of wij moeten er alleszins iets nuttigs kunnen aanhangen. Dat kan heel klein zijn. En de vraag of opdracht mag niet inwisselbaar zijn. We beginnen steeds met een wit blad. En ja, er moet een verhaal zijn. Wie zijn die mensen, wat vinden ze belangrijk, enz. Dat vinden wij dan weer belangrijk.” Bij eigen werk vertelt elk beeld nog een verhaal, een boodschap, een bedenking. Zie daar een stukje sociaal engagement.

Een visie, kritische kijk op de wereld of een frustratie wordt telkens mooi verpakt en in beeld gebracht. De lezer bepaalt uiteindelijk wat hij ziet of leest. “En dat is goed zo”, aldus Sanny. En zo sluipt er een stukje surrealisme in hun ontwerpen dat de toeschouwer uitdaagt om er zelf een betekenis in te ontdekken.

Tot ziens

Jawel, er is veel dat het duo Winters & Oeyen bindt : herinneringen aan een studentenleven samen en later ook als man en vrouw, hun 2 kids en de zoektocht naar de essentie van de boodschap. Maar vooral de drive om er elke keer opnieuw weer iets moois van te willen maken. Voor de klant en voor zichzelf. Maar bovenal voor het vak. Want dat verdient het.

Bekijk Oeyen & Winters in onze winkel