De maker Roos van de Velde / Kunstenares

Bij alles wat ik doe, ga ik terug naar de natuur.

Kunstenares Roos van de Velde laat zich niet in een vakje duwen en doet haar hele leven al waar ze goed in is : heel dicht bij zichzelf blijven en vanuit haar intuïtie schoonheid creëren. En dat kan ze als de beste. Ze heeft een heel aparte levensstijl en -opvatting die waarschijnlijk voor velen als ‘anders’ wordt gezien. Maar een ding is zeker : Roos laat je niet onberoerd. Ze ontvangt je met open armen, leidt je door haar wonderlijke wereld en neemt je volledig in met haar lach en echtheid. Stap binnen in haar universum waar natuur, licht en liefde centraal staan.

Leestip: lees niet alles in één keer (tenzij het voor jou vlot leest uiteraard), want het is veel tekst. Maar als je tijd hebt of kan maken, zeker doen. We kunnen er allemaal iets van leren.

Nomen est omen

De Romeinen wisten het al lang. Dat een naam iets zegt over iemands lot. In het geval van Roos van de Velde konden ze niet dichter bij de waarheid zitten. Ze groeide op in de velden van het glooiende Pajottenland in een gezin van hardwerkende zelfstandigen met twee zussen en een broer waarmee Roos niets gemeenschappelijks bleek te hebben. Ze zocht haar toevlucht in de schoonheid van de natuur en creëerde een sterke band met de bomen.

Mijn ouders hadden een tankstation, een café, een transport- veevoeder- en meststoffenbedrijf, boerderij met velden, boomgaard en moestuin. Ze waren altijd bezig. Ook wij werden ingeschakeld en moesten altijd paraat staan voor de klanten. Het was een wereld die heel ver van de mijne stond. Ik wist toen al wat ik niet wou en dat ik altijd voor mezelf zou zorgen, zonder van iemand afhankelijk te willen of moeten zijn. Mijn grootmoeder is altijd mijn beschermengel  geweest, onder haar liefdevolle vleugels voelde ik me steeds geborgen.

Roos van de Velde tuin

Al op heel jonge leeftijd creëerde Roos hierdoor haar eigen unieke wereld in het groen. Het is ook daar dat ze besloot om alleen maar dingen te doen voor zichzelf. “Doordat ik ook elke dag met tegenzin naar school moest, besefte ik al zeer jong dat ik nooit een job in dienstverband zou aankunnen.”

Vrijheid

Roos omschrijft zichzelf als verlegen, ook als kind, maar deze eigenschap belette haar niet om al heel vroeg te kiezen voor het kunstonderwijs en nog later voor een onvoltooide opleiding keramiek aan de Antwerpse Koninklijke Academie voor Schone Kunsten. De keuze voor keramiek werd eerst en vooral bepaald door de sterke aantrekking van de lichte ruimte met veel glas en anderzijds door de functionele noodzaak om dingen te maken die ze zelf kon gebruiken.

Roos van de Velde ceramics

“Tja, waar haalt een motor zijn benzine vandaan? Ik wou gewoon een eigen wereld creëren. Daar is alles mee begonnen. Mijn eigen wereld creëren was een manier om te overleven in de voor mij zeer vreemde omgeving waarin ik was terechtgekomen. Toen ik net begon, had ik niks en had ik dus veel nodig, zoals bijvoorbeeld een servies om uit te kunnen eten. Maar ik bleef maar serviezen maken omdat ik in elk gerecht of stukje natuur een nieuw servies zag”, lacht ze.

“Achteraf bekeken is het feit dat ik mijn opleiding niet heb afgemaakt goed geweest omdat ik mezelf hierdoor in volledige vrijheid heb kunnen ontwikkelen. Ik weigerde ook bewust om keramiektentoonstellingen te bezoeken om zo invloeden van buitenaf te vermijden” aldus Roos. Een officieel diploma bleek deze plantrekker niet nodig te hebben om de wereld haar werk te laten ontdekken. Al vroeg werd Roos erkend voor haar unieke creaties in binnen -en buitenland.

Roos van de Velde atelier

Vandaag worden haar serviezen in productie en ook in handgemaakte limited editions gebruikt door de culinaire wereldtop : El celler de can Roca in Gerona; Albert Adria (El Bulli) in Spanje; Jean-Georges New York,  Japan, Dubai; Jonnie Boer in Nederland; Maison Bras in Frankrijk; Arabelle Meirlaen en San Hoong Degeimbre L’Air du Temps in België.

Sprookjes zijn niet echt

Binnenkomen in Roos’ huis, is als binnenstappen in een sprookjeswereld. Organische vormen duiken overal op, de natuur is zowel binnen als buiten aanwezig en alles vloeit moeiteloos in elkaar. En nochtans heeft Roos niets met sprookjes. “Oh nee! Ik heb echt niets met sprookjes. Ik hou niet van ‘fake’. Alles wat ik maak moet ‘beroeren’, een ziel hebben, raken, maar vooral ook ‘echt’ zijn. En dat zijn sprookjes net niet.”
Roos van de Velde huis

Focus

Rituelen. Ons dagelijks leven zit er vol van. Neen, geen gewoontes. Herhaalde handelingen of gebaren volgens een bepaald patroon met een betekenis of symboliek die verbonden zijn aan een gebeurtenis of plaats. Rituelen dus. Roos heeft ze en past ze toe. Bij alles wat ze doet. “Bij alles wat ik doe en voor de intentie waarmee ik het doe, ga ik terug naar de natuur, en vooral naar de bomen die geaard zijn.  Zij zijn mijn grote inspiratie en voorbeeld. Hun wortels diep in de aarde en de kruin naar de hemel gericht. Die verbinding moet er zijn om elke creatie te bezielen”.

Roos van de Velde muur spreuk

"Licht en liefde in al wat je doet" is een spreuk op de muur aan de kneedtafel die Roos eraan herinnert om gefocust te blijven wanneer ze porselein kneed met het zicht op oneindig.

Daarnaast verwerkt Roos etherische oliën in de verschillende materies die ze gebruikt en is er de encense uit Japanse tempels die dit ritueel diepgang geven. “Als die branden, verandert mijn gevoel terwijl ik werk, alsof spirits erdoor worden aangetrokken en de ruimte vullen”.

Als je hard in iets gelooft, komt het op je pad.

Roos van de Velde atelier

Kintsugi

Er zit schoonheid in imperfectie. Roos ziet het en leeft ernaar. Imperfecte volmaaktheid maakt haar werk zo herkenbaar. Zo sterk. Zo mooi. Schade wordt niet verborgen, maar versterkt. Imperfectie spreekt. Het uit Japan afkomstige Kintsugi is een 15de -eeuwse techniek waarbij barsten of gebroken aardewerk worden gerepareerd (met bladgoud) en waarbij elke breuk opzettelijk wordt benadrukt in plaats van gecamoufleerd.

Een techniek die Roos veelvuldig toepast in haar werk, maar ook meteen doortrekt naar haar dagelijkse leven. Alleen gebruikt Roos geen bladgoud, maar herstelt ze barsten en breuken met de lak van de Japanse Urushi boom. Gebroken. Jawel, maar daarom niet minder mooi. Integendeel.

Japan

Die Japanse invloed is niet weg te denken uit Roos’s werk en leven. De eenvoud, wabi-sabi, voeding, de natuur, zijn onuitputtelijke inspiratiebronnen. Maar naar Japan verhuizen en daar leven zijn niet aan de orde. “Nochtans is er steeds een terugkerend beeld aanwezig : ik zie me leven in een traditioneel huis in de bergen omgeven met bossen. Maar dan is er het verstand dat de realiteit onder ogen ziet en de verandering van de tijd. Mijn beeld is als een herinnering van een ultiem leven ooit in een wereld die is verdwenen.

In Japan ben ik die plek nog niet tegengekomen. Ik ben me ook bewust dat ik daar als vrouw nooit mijn ding zou kunnen doen, het is daar nog steeds een mannenwereld." Dan toch een reden waarom Roos net in haar familie is terechtgekomen. “Alles wat gebeurt, heeft zijn reden en met de jaren krijg ik meer en meer signalen”. Roos van de Velde steen

De Japanse interieurstijl hanteert het ‘less is more’ principe : sober, elegant en een gevoel van rust. Als je beneden in Roos’ huis rondloopt, is de Japanse eenvoud schijnbaar ver weg.

Wie goed rondkijkt, ontdekt al gauw de Japanse invloeden : groene natuurplekjes overal aanwezig, de Japanse houten doosjes en kistjes vol porselein, de vele Japanse etiketten aan de lemen muur geplakt, kozoblaadjes met Japanse kalligrafische intenties bij de waterkruik, de prachtige theedozen, Japanse gietijzeren kookpotten, een kast vol servies met authentieke Japanse rieten schuifdeuren, kiku bamboe en de vele culinaire benodigdheden. Zelfs een Japanse waterfilter ontbreekt niet (!).

Roos van de Velde persoonlijk boekje

Een mooie mix dus tussen oost, west en zuid vanwege de Afrikaanse touch hier en daar. Eens boven wordt de link met Japan nog intenser : donkere houtsoorten, leem met stro als muurbezetting, een Tatami mat, een (prachtige) authentieke Japanse trapkast, koffers, kastjes en kamerschermen die Roos zelf herstelt met kozopapier en beschildert. “Als Japanse vriendinnen op bezoek komen, krijgen ze het gevoel dat ze bij hun oma op bezoek zijn”, lacht Roos.

Roos van de Velde atelier

Ik doe het zelf wel

Alle ontwerpen ontstaan vanuit een drang om iets te maken. Intussen weten we ook dat de natuur hierbij centraal staat. En eenvoud. Die eenvoud zoekt Roos in het creëren van dingen die voldoen aan haar basisbehoeften. “Ik moet overal mijn handtekening kunnen achterlaten, of ik nu mijn kleren maak, een nieuw servies, een kast, een tafel of zuurdesemdeeg kneed voor het dagelijks brood…”.

Alle gebruiksvoorwerpen waarmee ze zich dagelijks omringt, zijn indien mogelijk zelfgemaakt. En bij voorkeur ook 100% natuurlijk : servies (je kan nooit genoeg servies hebben), kledij, tafels, voedsel uit de tuin, kruiden, verzorgingsproducten… Je zal Roos zelden nog tegenkomen in de stad en als het dan toch gebeurt, dan is het – ook hier weer – uit pure noodzaak.

Tot ziens

Kintsugi. Roos doet het eigenlijk al heel haar leven lang : dingen die ogenschijnlijk imperfect of lelijk zijn opnieuw leven inblazen en mooi maken. Zij bewijst dat iets mooi is omdat het gebroken is geweest of omdat het net dat stukje imperfectie in zich draagt. De rimpels en littekens des levens aanvaarden en liefhebben. Een mooie gedachtegang toch? Perfect imperfect!

Bekijk Roos van de Velde in onze winkel